Dişli İmalatı Süreçleri:
- Tasarım ve Planlama: Dişlinin kullanım amacına ve çalışacağı ortama göre boyutları, diş profili, malzeme özellikleri ve diğer teknik detayları belirlenir.
- Malzeme Seçimi: Dişli imalatında kullanılan başlıca malzemeler arasında çelik (alaşımlı çelikler, karbon çelikleri, paslanmaz çelik), dökme demir, bronz, alüminyum ve bazı plastik türleri (delrin, naylon, teflon vb.) bulunur. Malzeme seçimi, dişlinin maruz kalacağı yüklere, hıza, sıcaklığa ve aşınma direncine göre yapılır.
- Şekillendirme: Dişli boşluğunun ve genel hatlarının oluşturulduğu aşamadır. Kullanılan yöntemler arasında döküm, dövme, ekstrüzyon ve toz metalurjisi yer alabilir. Özellikle büyük çaplı veya seri üretimlerde bu yöntemler tercih edilebilir.
- Diş Açma: Dişli üzerindeki hassas diş profillerinin oluşturulduğu en önemli aşamalardan biridir. Bu işlem için çeşitli yöntemler kullanılır:
- Azdırma (Hobbing): En yaygın kullanılan yöntemlerden biridir. Sonsuz vida şeklindeki bir kesici takım (azdıma çakısı) ile dişli boşluğu eş zamanlı olarak döndürülerek dişler kesilir. Yüksek hassasiyet ve verimlilik sağlar.
- Frezeleme: Modül frezeler kullanılarak her bir diş boşluğu tek tek açılır. Daha çok prototip veya küçük adetli üretimler için uygundur.
- Taşlama: Özellikle sertleştirilmiş dişlilerin son ölçülerine getirilmesi ve yüzey kalitelerinin artırılması için kullanılır. Yüksek hassasiyet gerektiren uygulamalar için idealdir.
- Broşlama: İç dişlilerin ve kama kanallarının açılmasında kullanılan bir yöntemdir.
- Şekillendirme (Shaping): Kremayer veya dişli çark şeklindeki kesici takımlarla diş açma işlemidir.
- Isıl İşlem: Dişlinin dayanıklılığını, sertliğini ve aşınma direncini artırmak amacıyla uygulanan işlemlerdir. Malzemeye göre sertleştirme, menevişleme, sementasyon, nitrürleme gibi farklı ısıl işlem yöntemleri uygulanabilir.
- Yüzey İşlemleri: Korozyon direncini artırmak veya sürtünmeyi azaltmak amacıyla kaplama (örneğin, sert krom kaplama) veya diğer yüzey işlemleri uygulanabilir.
- Kalite Kontrol: Üretimin her aşamasında ve son üründe dişli ölçüleri, diş profili, yüzey kalitesi ve malzeme özellikleri gibi kritik parametreler kontrol edilir. Hassas ölçüm aletleri ve test yöntemleri kullanılır.
Dişli İmalatı Türleri (Kullanılan Yöntemlere Göre):
- Yuvarlanma ile Diş Açma: Azdırma, kremayer şeklinde kesici bıçakla diş açma (Maag sistemi), dişli çark şeklindeki kesici bıçakla diş açma (Fellows sistemi).
- Döküm Yoluyla Dişli Üretimi: Yavaş dönen ve kaba işlerde kullanılan, genellikle işlenmeyen dişliler.
- Modül Frezelerle Dişli Üretimi: Her dişin divizör yardımıyla tek tek açıldığı yöntem.
Dişli İmalatında Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Doğru malzeme seçimi.
- Uygulamaya uygun dişli profilinin belirlenmesi.
- Hassas ölçülere uygun üretim.
- Gerekli ısıl işlemlerin doğru uygulanması.
- Kaliteli işçilik ve uygun ekipman kullanımı.
İstanbul’da da birçok dişli imalatı yapan firma bulunmaktadır. İhtiyacınıza uygun dişli türü ve özelliklerine göre bu firmalarla iletişime geçebilirsiniz. Dişli imalatı için teknik resim veya numune ile başvurmak genellikle gereklidir.
